Fotiha surasi: ma'nosi, fazilati va to'g'ri o'qilishi

Fotiha surasi Qur'onning birinchi surasi va har bir musulmon kuniga kamida 17 marta, har bir farz namozining har rakatida o'qiydigan sura. Shuning uchun uni to'g'ri o'qish va ma'nosini tushunish har bir musulmon uchun alohida ahamiyatga ega.

Fotiha surasi haqida qisqacha

• Qur'ondagi tartibi: 1-sura
• Oyatlar soni: 7 ta
• Nozil bo'lgan joyi: Makka
• Boshqa nomlari: Ummul Qur'on (Qur'onning onasi), Ummul Kitob, As-Sab'ul Masoniy (takrorlanuvchi yetti oyat), Ash-Shifo, Al-Hamd

"Fotiha" so'zi "ochuvchi" degan ma'noni bildiradi: Qur'on aynan shu sura bilan ochiladi.

Fotiha surasining fazilatlari

Namozning ruknidir

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: "Fotihatul kitobni o'qimagan kishining namozi yo'q." (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyati)

Alloh bilan banda o'rtasidagi suhbat

Hadisi qudsiyda Alloh taolo shunday deydi: "Namozni O'zim bilan bandam o'rtasida ikkiga bo'ldim va bandamga so'raganidir." Banda Fotihaning har bir oyatini o'qiganda Alloh unga javob beradi. (Imom Muslim rivoyati)

Bu hadisni bilib namoz o'qigan kishi Fotihani shoshib emas, har bir oyatni his qilib o'qiydi.

Takrorlanuvchi yetti oyat

Alloh taolo Hijr surasida aytadi: "Darhaqiqat, Biz sizga takrorlanuvchi yettini (Fotihani) va ulug' Qur'onni berdik." (Hijr, 87-oyat)

Oyatma-oyat ma'nosi

Quyidagi ma'nolar tarjima emas, mazmunning sodda bayoni.

1. بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
   Mehribon va rahmli Alloh nomi bilan boshlayman.

2. الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
   Barcha hamd-maqtovlar olamlarning Robbi bo'lgan Allohgadir.

3. الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ
   U o'ta mehribon va o'ta rahmlidir.

4. مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ
   U jazo (qiyomat) kunining egasidir.

5. إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
   Faqat Senga ibodat qilamiz va faqat Sendan yordam so'raymiz.

6. اهْدِنَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيمَ
   Bizni to'g'ri yo'lga hidoyat qilgin.

7. صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ
   O'zing ne'mat bergan zotlarning yo'liga, g'azabga uchraganlar va adashganlarning yo'liga emas.

Eslatma: Hafs rivoyatidagi mushafda Basmala Fotihaning birinchi oyati sifatida raqamlangan. Bu masalada olimlar o'rtasida turli fikrlar bor.

Surada nima bor?

Fotiha qisqa bo'lsa ham, butun Qur'onning asosiy mavzularini jamlagan:

• Tavhid: Allohga hamd, Uning Robbligi va rahmati.
• Oxirat: jazo kunining eslatilishi.
• Ibodat: faqat Allohga ibodat qilish va faqat Undan yordam so'rash.
• Duo: to'g'ri yo'lga hidoyat so'rash.
• Tarix va ibrat: ne'mat berilganlar, g'azabga uchraganlar va adashganlar yo'li.

Shuning uchun u "Qur'onning onasi" deb ataladi.

Eng ko'p uchraydigan o'qish xatolari

Fotiha har kuni o'qilgani uchun undagi xatolar ham har kuni takrorlanadi. Mana eng keng tarqalganlari:

1. الْحَمْدُ dagi ح ni ه kabi o'qish. ح tomoq o'rtasidan chiqadi.
2. الْعَالَمِينَ dagi ع ni ء (hamza) kabi aytish.
3. الرَّحْمَٰنِ dagi ح ni "x" kabi o'qish.
4. إِيَّاكَ dagi tashdidni tushirib yuborish. Tashdidsiz "iyāka" ma'no jihatdan jiddiy xatoga olib keladi, shuning uchun ي ning tashdidini aniq qiling.
5. الصِّرَاطَ dagi ص ni oddiy س kabi ingichka aytish.
6. الْمَغْضُوبِ va الضَّالِّينَ dagi ض ni "z" yoki "d" kabi aytish. ض tilning yon tomonidan chiqadigan alohida harf.
7. الضَّالِّينَ dagi maddni qisqa qilish. Bu madd lozim bo'lib, 6 harakat cho'ziladi.
8. Oyat oxirlarida to'xtamasdan, shoshib o'qish.

Fotihadan keyin "Omiyn"

Fotiha o'qib bo'lingach "Omiyn" deyish sunnat. Uning ma'nosi: "Allohim, qabul qilgin". "Omiyn" Fotihaning oyati emas, shuning uchun uni suraga ulab yubormaslik kerak.

Barcha blog postlar