Ixlos, Falaq va Nos suralari: ma'nosi, tafsiri va fazilati

Qur'onning oxirgi uch surasi deyarli har bir musulmon yoddan biladigan suralar. Ular qisqa, lekin ma'nosi juda chuqur. Ixlos surasi tavhidni, Falaq va Nos suralari esa Allohdan panoh so'rashni o'rgatadi.

Ixlos surasi

• Qur'ondagi tartibi: 112-sura
• Oyatlar soni: 4 ta

قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ۝ اللَّهُ الصَّمَدُ ۝ لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ ۝ وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

Ma'nosi

1. Ayting: U Alloh yagonadir.
2. Alloh Somaddir – hamma Unga muhtoj, U hech kimga muhtoj emas.
3. U tug'magan va tug'ilmagan.
4. Unga hech kim teng emas.

Qisqacha tafsir

"Ixlos" – sof, xolis degani. Bu sura Allohning sifatini sof, aralashmasiz bayon qiladi.

• "Ahad" – Alloh zotida, sifatlarida va ishlarida yagona. Uning sherigi yo'q.
• "As-Samad" – barcha maxluqotlar hojatlari uchun Unga yuzlanadigan, O'zi esa hech narsaga muhtoj bo'lmagan, mukammal Zot.
• "Tug'magan va tug'ilmagan" – Allohning farzandi ham, ota-onasi ham yo'q. Bu oyat Allohga farzand nisbat beruvchilarga javob.
• "Unga hech kim teng emas" – Unga o'xshash, Unga barobar biror narsa yo'q.

Fazilati

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ixlos surasi haqida u Qur'onning uchdan biriga teng ekanini aytganlar. (Imom Buxoriy rivoyati)

Olimlar buni shunday tushuntiradi: Qur'on mavzulari asosan uch qismdan iborat – tavhid, ahkom va qissalar. Ixlos surasi esa tavhidni to'liq jamlagan.

Falaq surasi

• Qur'ondagi tartibi: 113-sura
• Oyatlar soni: 5 ta

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ۝ مِن شَرِّ مَا خَلَقَ ۝ وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ ۝ وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ ۝ وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ

Ma'nosi

1. Ayting: Tong Robbidan panoh so'rayman,
2. U yaratgan narsalarning yomonligidan,
3. Qorong'usi qoplagan paytdagi kechaning yomonligidan,
4. Tugunlarga dam soluvchi (sehrgar)larning yomonligidan,
5. Va hasad qilgan paytdagi hasadchining yomonligidan.

Qisqacha tafsir

"Falaq" – tong otishi, qorong'ulikning yorilib, yorug'lik chiqishi. Qorong'ulikni yorib tong chiqargan Zot har qanday yomonlikni ham ketkaza oladi.

Surada to'rt xil yomonlikdan panoh so'raladi:

• Umuman barcha yaratilgan narsalarning yomonligi.
• Kecha qorong'usining yomonligi: ko'p yomonliklar va zararli narsalar kechasi harakatga keladi.
• Sehrning yomonligi: sehrgarlar tugun tugib, unga dam solishgan.
• Hasadning yomonligi: hasadchi hasadini amalga oshirgan paytda.

Nos surasi

• Qur'ondagi tartibi: 114-sura
• Oyatlar soni: 6 ta

قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ۝ مَلِكِ النَّاسِ ۝ إِلَٰهِ النَّاسِ ۝ مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ ۝ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ ۝ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ

Ma'nosi

1. Ayting: Odamlarning Robbidan panoh so'rayman,
2. Odamlarning Podshohidan,
3. Odamlarning Ilohidan,
4. Yashirinib, chekinib turuvchi vasvasachining yomonligidan,
5. U odamlarning ko'ksiga vasvasa soladi,
6. Jinlardan ham, odamlardan ham.

Qisqacha tafsir

Bu surada Alloh uch sifati bilan zikr qilinadi: Robb (tarbiya qiluvchi), Malik (podshoh) va Iloh (ibodat qilinuvchi). Panoh esa bitta, lekin eng xavfli yomonlikdan so'raladi: vasvasadan.

"Al-xannos" – Alloh zikr qilinganda chekinib, yashirinadigan, g'aflat paytida yana qaytib keladigan vasvasachi. Demak, vasvasaga qarshi eng kuchli qurol – Allohning zikri.

Oxirgi oyat vasvasachilar faqat jinlardan emas, odamlardan ham bo'lishini eslatadi.

Falaq va Nos – "Muavvizatayn"

Falaq va Nos suralari birga "Muavvizatayn" – ikki panoh so'rash surasi deb ataladi.

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bu ikki sura haqida ularga o'xshash oyatlar hech qachon ko'rilmaganini aytganlar. (Imom Muslim rivoyati)

Qachon o'qish sunnat?

• Uxlashdan oldin. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har kecha yotishdan oldin kaftlarini jamlab, Ixlos, Falaq va Nos suralarini o'qib, ularga dam solib, keyin badanlarining yetgan joyiga surtardilar. Buni uch marta qilardilar. (Imom Buxoriy rivoyati)
• Ertalab va kechqurun zikrlarda.
• Farz namozlaridan keyin.
• Kasal bo'lganda, o'ziga yoki bemorga o'qib.

Barcha blog postlar