Курсий ояти: маъноси, тафсири ва фазилати

Курсий ояти (Оятал Курсий) Бақара сурасининг 255-ояти. У мусулмонлар энг кўп ёдлайдиган ва кундалик зикрларида энг кўп ўқийдиган оятлардан бири. Бу оят Аллоҳнинг исмлари ва сифатларини бир жойда жамлаган.

Арабча матни

اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ ۚ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ ۚ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ ۗ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ ۚ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ ۖ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ ۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ ۖ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا ۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

(Бақара сураси, 255-оят)

Фазилати

Қуръондаги энг улуғ оят

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам саҳобий Убай ибн Каъбдан Аллоҳ китобидаги қайси оят энг улуғ эканини сўрадилар. У Курсий оятини айтганда, Пайғамбаримиз унинг кўксига уриб, илм сенга муборак бўлсин, дедилар. (Имом Муслим ривояти)

Ухлашдан олдин ўқиш

Саҳиҳ ҳадисда келишича, ким ётганда Курсий оятини ўқиса, тонг отгунча Аллоҳ томонидан унинг устида қўриқчи бўлади ва шайтон унга яқинлаша олмайди. (Имом Бухорий ривояти)

Фарз намозларидан кейин

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам айтдиларки, ҳар бир фарз намозидан кейин Курсий оятини ўқиган кишини жаннатга киришдан фақат ўлим тўсиб туради. (Имом Насоий ривояти; кўп муҳаддислар саҳиҳ деган)

Жумлама-жумла маъноси ва тафсири

Қуйидаги маънолар таржима эмас, мазмуннинг содда баёни.

1. اللَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ

Аллоҳ – Ундан ўзга ҳақ илоҳ йўқ. Бу тавҳид калимаси: ибодатга фақат У лойиқ.

2. الْحَيُّ الْقَيُّومُ

У Ҳайй – абадий, мукаммал ҳаёт эгаси, ва Қайюм – Ўзи билан қоим ва барча махлуқотларни бошқариб, тутиб турувчи. Баъзи олимлар бу икки исмни Аллоҳнинг энг улуғ исмлари қаторида санаган.

3. لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ

Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам тутмайди. Инсонга уйқу керак, чунки у чарчайди. Аллоҳ эса ҳеч қачон чарчамайди ва ғофил бўлмайди.

4. لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ

Осмонлар ва ердаги ҳамма нарса Уникидир. Барча мулк ва ҳукм Унга тегишли.

5. مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ

Унинг ҳузурида Унинг изнисиз ким шафоат қила олади? Шафоат бор, лекин у фақат Аллоҳнинг изни билан бўлади.

6. يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ

У уларнинг олдидагини ҳам, ортидагини ҳам билади – келажакни ҳам, ўтмишни ҳам.

7. وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ

Улар Унинг илмидан фақат У хоҳлаган нарсанигина биладилар. Инсониятнинг бор илми Аллоҳ билдирган нарсадир.

8. وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ

Унинг Курсийси осмонлар ва ерни қамраб олган. Оят номи шу жумладан олинган. Курсий Аллоҳнинг улуғ махлуқотларидан бири бўлиб, у осмонлар ва ердан ҳам улкан.

9. وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا

Уларни сақлаб туриш Уни чарчатмайди. Бутун коинотни бошқариш Аллоҳ учун ҳеч қандай қийинчилик эмас.

10. وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

У Олий ва Азим – энг юксак ва энг улуғ Зотдир.

Оятдаги Аллоҳнинг исмлари

Бу битта оятда Аллоҳнинг бешта исми келади: Аллоҳ, Ал-Ҳайй, Ал-Қайюм, Ал-Алий, Ал-Азим. Шунингдек, Аллоҳнинг ҳаёти, илми, қудрати, мулки ва улуғлиги баён қилинади. Шунинг учун олимлар бу оятни тавҳид илмининг жамланмаси деб билишган.

Қачон ўқиш суннат?

Ҳар бир фарз намозидан кейин
Ухлашдан олдин
Эрталабки ва кечки зикрларда

Ўқишдаги кенг тарқалган хатолар

الْحَيُّ ва الْقَيُّومُ даги ташдидларни тушириб қолдириш.
سِنَةٌ даги س ни ص каби қалин айтиш.
يَئُودُهُ даги ҳамзани айтмай ўтиб кетиш.
الْعَظِيمُ даги ع ва ظ ни нотўғри талаффуз қилиш.
Оятни бир нафасда, жуда тез ўқиш. Оятдаги вақф белгиларида тўхтаб ўқинг.

Кўп бериладиган саволлар

Курсий оятини қандай тез ёдлаш мумкин?

Уни юқоридаги 10 та жумлага бўлиб, ҳар куни 2–3 жумладан ёдланг. Маъносини билиб ёдласангиз, бир ҳафтада бемалол ёдлаб оласиз. Кейин ҳар намоздан кейин ўқиб, мустаҳкамланг.

Курсий ояти қайси сурада?

Бақара сурасида, 255-оят. У Қуръоннинг 3-пораси бошида жойлашган.

Қуръонни устоз билан ўрганинг

Guliston Academy'да Қуръон оятларини устоз назоратида, тўғри тажвид билан ўқишни ва ёдлашни онлайн ўрганишингиз мумкин.

Рўйхатдан ўтиш: gulistonacademy.com